Br 50 met LokSound Classic

De LokSound decoders combineren geavanceerde motorbesturing en slimme geluidselektronica in een compacte locdecoder. Het grote verschil met alle andere decoders is dat de geluiden opgeslagen worden in een stukje geheugen. Met behulp van een computer kan iedereen de geluiden veranderen. Het is mogelijk om zelf geluiden op te nemen en die in de decoder op te slaan. De decoder is geschikt voor Märklin Digitaal en DCC.

Naast de snelheidsafhankelijke rijgeluiden bevat de decoder een flink aantal bijgeluiden. De bijgeluiden worden op willekeurige momenten afgespeeld. Bij het afremmen is af en toe het geknars van remmen te horen. Regelmatig horen we de stoker kolen scheppen. Het totaaleffect van rijgeluid en bijgeluiden is verbluffend.

Ik heb een oude BR 50 met cabinetender omgebouwd om de decoder te testen. Bij de ombouw is het omkeerrelais vervangen door de decoder. De verlichting werd schakelbaar en de rookgenerator werd aangesloten op een aparte functie-uitgang. De overgebleven functie-uitgang heb ik gebruikt om de cabine in de tender van een lampje te voorzien.

De eerste stap was het verwijderen van de oude bedrading en motor. De motor wordt gedemonteerd door de koolborstels te verwijderen en de lange zwarte schroeven uit het motorschild te verwijderen. Het schild, het anker en de veldspoel kunnen vervolgens zo uit het chassis worden gehaald. De motor is vervangen door een vijfpolig anker (386820), een veldmagneet (389000) en een aangepast motorschild (386940).

In de fabriek is de decoder voorzien van een luidspreker en een standaard NEM-steker. Helaas werkt Märklin niet met standaard NEM-stekers en moeten alles gesoldeerd worden. De rode draad gaat naar de sleper onder de tender en de zwarte draad is de massa. In de aansluitdraden naar de motor moeten twee ontstoorspoelen worden opgenomen. Deze worden niet bij de decoder geleverd, maar zijn als reserveonderdelen te bestellen bij Märklin.

De oude lampfitting zit vast aan de rookgenerator en het chassis. Het lampje is zo niet apart schakelbaar en zal ook gaan flikkeren. Daarom wordt de fitting vervangen door een moderne steekfitting (60 41 80) met steeklampje (61 00 80). Voor het lampje in de cabinetender wordt ook zo'n fitting gebruikt. Het lampje wordt aangesloten op de REL functie en de rookgenerator op de AUX functie.

De LokSound decoder heeft een aparte aansluiting voor een wielsensor. In theorie klinkt het briljant, maar in de praktijk is het bijna niet zelf te maken. Gelukkig is er een alternatief. De decoder kan de uitblaasslagen ook afleiden van het voltage van de motor. Door het instellen van CV's kan het geluid goed gesynchroniseerd worden. Dit is misschien minder nauwkeurig dan een wielsensor, maar een kleine afwijking is nauwelijks te zien.

Het geluid van de loc klinkt aanvankelijk schel. Het kleine luidsprekertje heeft duidelijk behoefte aan een klankkast. Als klankkast heb ik een flessendop onder het luidsprekertje geplakt. In de onderkant van de dop is een gaatje geboord van 3 mm, zodat het geluid ook aan de onderkant kan ontsnappen. De klankkast past net naast de decoder in de tender. De kwaliteit van het geluid is nu dik in orde.

ESU brengt een aparte PC interface op de markt. Dankzij de interface zijn de decoders per computer volledig te programmeren. Het allerleukste is het aanpassen van de geluiden. De geluiden worden allemaal opgeslagen in het geheugen. Dat is niet zo groot, maar er passen toch verrassend veel geluiden in.

Voor dit project heb ik een compleet geluidsbeeld gedownload bij LokSound en zelf aangepast. Met een klik worden alle geluiden opgeslagen in de decoder. Het instellen van de rijeigenschappen is veel lastiger. Pas na eindeloos schuiven aan de parameters lukt het om de loc netjes te laten lopen. Locs met een Märklin 6090x decoder rijden beter.

Het enige wat nog rest is het synchroniseren van het geluid met het drijfwerk. Met veel geduld en veel proberen lukt het om het geluid redelijk synchroon te krijgen. Eindelijk kan de loc losgelaten worden op de baan en kan er genoten worden van een levensecht klinkende stoomloc.

In de Beneluxlanden worden de decoders geïmporteerd door Train Service Danckaert. Zij hebben een aparte helpdesk, die een betere service levert dan die van ESU zelf. Op hun site is ook een lijst met dealers te vinden die de decoders verkopen.

Een uitgebreid verslag is te lezen in het september 2001 nummer van Railhobby.

2001